Περίπου το 10,6% του παγκόσμιου πληθυσμού είναι αριστερόχειρες και μια νέα επιστημονική μελέτη υποστηρίζει ότι αυτή η σχετικά μικρή ομάδα ενδέχεται να διαθέτει ψυχολογικό πλεονέκτημα σε συνθήκες ανταγωνισμού σε σχέση με τους δεξιόχειρες.
Το πλεονέκτημα αυτό φαίνεται να σχετίζεται με υψηλότερα επίπεδα ανταγωνιστικότητας στους αριστερόχειρες και ίσως εξηγεί γιατί η αριστεροχειρία εξακολουθεί να υπάρχει στην ανθρώπινη εξέλιξη, παρότι περίπου εννέα στους δέκα ανθρώπους είναι δεξιόχειρες, σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας The Independent.
Η αριστεροχειρία έχει συνδεθεί εδώ και χρόνια με πλεονεκτήματα σε ορισμένα αθλήματα, καθώς οι αριστερόχειρες συχνά αιφνιδιάζουν τους αντιπάλους τους. Ερευνητές όμως από το University of Chieti-Pescara στην Ιταλία θέλησαν να διερευνήσουν αν το πλεονέκτημα αυτό είναι πραγματικό και ποιοι ψυχολογικοί παράγοντες το εξηγούν.
Η μεθοδολογία της έρευνας
Στο πρώτο στάδιο της μελέτης, οι επιστήμονες συγκέντρωσαν δεδομένα από περισσότερους από 1.100 εθελοντές, οι οποίοι συμπλήρωσαν εκτενή διαδικτυακά ερωτηματολόγια σχετικά με την προτίμηση χεριού, το κίνητρο και διάφορα στοιχεία της προσωπικότητάς τους.
Με βάση τις απαντήσεις, οι ερευνητές υπολόγισαν έναν δείκτη πλευρικότητας για κάθε συμμετέχοντα, δηλαδή έναν δείκτη που αποτυπώνει πόσο έντονα προτιμά κάποιος το ένα χέρι έναντι του άλλου.
Στη συνέχεια επιλέχθηκαν δύο ξεκάθαρες ομάδες:
- 483 άτομα με έντονη δεξιοχειρία
- 50 άτομα με έντονη αριστεροχειρία
Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να συμπληρώσουν έναν δεύτερο κύκλο ερωτηματολογίων που επικεντρωνόταν περισσότερο στο ένστικτο του ανταγωνισμού, καθώς και σε επίπεδα άγχους και κατάθλιψης. Στόχος ήταν να εξεταστεί αν η έντονη προτίμηση σε ένα χέρι συνδέεται με συγκεκριμένα ψυχολογικά χαρακτηριστικά.
Στην τελική φάση της μελέτης, οι ερευνητές επιδίωξαν να διαπιστώσουν αν οι διαφορές αυτές εμφανίζονται και στην πράξη. Για τον σκοπό αυτό κάλεσαν στο εργαστήριο 24 αριστερόχειρες και 24 δεξιόχειρες, ζητώντας τους να ολοκληρώσουν μια χρονομετρημένη δοκιμασία: να τοποθετήσουν εννέα μικρούς πείρους σε ειδική επιφάνεια χρησιμοποιώντας μόνο το ένα χέρι.
Η δοκιμασία σχεδιάστηκε ώστε να εξετάσει αν οι ψυχολογικές διαφοροποιήσεις που καταγράφηκαν στα ερωτηματολόγια θα οδηγούσαν σε διαφορές ταχύτητας, δεξιότητας ή αυτοπεποίθησης υπό πίεση.
Τα βασικά ευρήματα
Τα αποτελέσματα της έρευνας, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports, έδειξαν ότι οι αριστερόχειρες παρουσιάζουν πράγματι διαφορετικό ψυχολογικό προφίλ.
Συγκεκριμένα, εμφάνισαν υψηλότερα επίπεδα υπερανταγωνιστικότητας και, σε σύγκριση με πολλούς δεξιόχειρες, έδειξαν μικρότερη τάση να αποφεύγουν τον ανταγωνισμό λόγω άγχους. Με άλλα λόγια, φαίνεται ότι είναι πιο πρόθυμοι να αντιμετωπίσουν προκλήσεις και να διεκδικήσουν τη νίκη.
Παρά το ψυχολογικό αυτό πλεονέκτημα, οι αριστερόχειρες δεν παρουσίασαν καλύτερη πρακτική επίδοση. Στη δοκιμασία με τους πείρους, 11 από τους 24 δεξιόχειρες ολοκλήρωσαν την άσκηση ταχύτερα, γεγονός που υποδηλώνει ότι το πλεονέκτημα των αριστερόχειρων πιθανότατα δεν αφορά τη μηχανική δεξιότητα αλλά τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουν τον ανταγωνισμό.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το γεγονός πως οι αριστερόχειρες αποτελούν μειονότητα ίσως ενισχύει τόσο το στοιχείο του αιφνιδιασμού σε αθλητικές και ανταγωνιστικές καταστάσεις όσο και ένα αίσθημα ματαίωσης που μπορεί να τους ωθεί να ανταγωνίζονται πιο έντονα.