Η συνεχώς αυξανόμενη εμφάνιση καρκίνου σε ανθρώπους κάτω των 50 ετών προβληματίζει ολοένα και περισσότερο τους επιστήμονες. Νέα έρευνα υποδεικνύει ότι πίσω από το φαινόμενο μπορεί να κρύβεται η επιταχυνόμενη βιολογική γήρανση, δηλαδή η πρόωρη φθορά του οργανισμού που δεν συμβαδίζει απαραίτητα με τη χρονολογική ηλικία.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται ο Independent, τα περιστατικά καρκίνου σε άτομα ηλικίας κάτω των 50 ετών αυξήθηκαν κατά 24% παγκοσμίως μεταξύ 1990 και 2019, με την ανοδική πορεία να συνεχίζεται. Η τάση αυτή έχει εντείνει τις προσπάθειες των επιστημόνων να εξηγήσουν γιατί ορισμένες μορφές καρκίνου διαγιγνώσκονται ολοένα συχνότερα σε νεότερους ανθρώπους.
Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Medicine, ανέλυσε δεδομένα από 154.169 συμμετέχοντες της UK Biobank και περίπου 10.000 ακόμη άτομα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι όσοι παρουσιάζουν σημάδια επιταχυνόμενης βιολογικής γήρανσης διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν καρκίνο σε μικρότερη ηλικία, ιδιαίτερα καρκίνο του πνεύμονα, του παχέος εντέρου και της μήτρας.
Βιολογική ηλικία: Ο πραγματικός δείκτης φθοράς
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η βιολογική ηλικία δεν ταυτίζεται με τα χρόνια ζωής ενός ανθρώπου. Αντίθετα, αποτυπώνει τη συνολική κατάσταση του οργανισμού και το πόσο «γερασμένα» λειτουργούν τα κύτταρα και οι ιστοί του.
Για τον υπολογισμό της χρησιμοποιήθηκαν δείγματα αίματος και άλλοι δείκτες υγείας, με τη βοήθεια του αλγορίθμου PhenoAge. Το συγκεκριμένο μοντέλο συνδυάζει εννέα συνηθισμένους αιματολογικούς δείκτες που σχετίζονται με τη φλεγμονή, τον μεταβολισμό της γλυκόζης και τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, εκτιμώντας αν ο οργανισμός γερνά ταχύτερα ή βραδύτερα από το αναμενόμενο.
«Η βιολογική γήρανση δεν μετριέται από τα γενέθλια ενός ανθρώπου, αλλά από τη φθορά που συσσωρεύεται στα κύτταρα και στους ιστούς του», εξηγεί η Δρ. Γιν Κάο, αναπληρώτρια καθηγήτρια Χειρουργικής και Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Ουάσινγκτον.
Οι αλλαγές αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν χρόνια φλεγμονή, εξασθένηση της ανοσολογικής άμυνας και συσσώρευση κυτταρικών βλαβών, ενώ επηρεάζονται από παράγοντες όπως η κακή διατροφή, η έλλειψη άσκησης, το κάπνισμα και η έκθεση σε περιβαλλοντικούς ρύπους.
Η γήρανση των οργάνων ίσως αποτελεί κρίσιμο παράγοντα
Η μελέτη διερεύνησε επίσης αν διαφορετικά όργανα γερνούν με διαφορετικούς ρυθμούς. Μέσω προηγμένων πρωτεομικών αναλύσεων, οι επιστήμονες εντόπισαν συσχέτιση μεταξύ της επιταχυνόμενης γήρανσης του ανοσοποιητικού συστήματος και του πρώιμου καρκίνου του πνεύμονα, καθώς και μεταξύ της γήρανσης του λιπώδους ιστού και του πρώιμου καρκίνου του παχέος εντέρου.
Ο Δρ. Ντέιβιντ Σκοτ, μέλος της ερευνητικής ομάδας, σημείωσε ότι τα αίτια της αυξανόμενης εμφάνισης καρκίνου σε νεότερες ηλικίες παραμένουν ασαφή. Όπως ανέφερε, τα νέα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η ανάπτυξη του καρκίνου δεν εξαρτάται μόνο από μεταλλάξεις μέσα στα ίδια τα κύτταρα, αλλά και από ευρύτερες αλλαγές που επηρεάζουν ολόκληρο τον οργανισμό.
Αν και απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να επιβεβαιωθεί ο ρόλος της επιταχυνόμενης βιολογικής γήρανσης, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η κατανόηση αυτού του μηχανισμού θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες στρατηγικές πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης των καρκίνων πρώιμης έναρξης.