Σημαντική πρόοδο στον τομέα της αναγεννητικής οδοντιατρικής ανακοίνωσε διεθνής ομάδα ερευνητών, η οποία εντόπισε δύο διαφορετικές σειρές βλαστοκυττάρων που συμμετέχουν καθοριστικά στον σχηματισμό των ριζών των δοντιών και του οστού που τα στηρίζει.
Η ανακάλυψη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για μελλοντικές θεραπείες φυσικής αναγέννησης δοντιών, προσφέροντας εναλλακτική στις συμβατικές λύσεις όπως τα εμφυτεύματα και οι οδοντοστοιχίες.
Οι επιστήμονες μελέτησαν γενετικά τροποποιημένα ποντίκια και χρησιμοποίησαν προηγμένες τεχνικές παρακολούθησης κυττάρων, προκειμένου να καταγράψουν πώς εξελίσσονται τα βλαστοκύτταρα κατά την ανάπτυξη των δοντιών. Μέσα από μικροσκοπία υψηλής ανάλυσης, φθορίζουσα σήμανση και γονιδιακές παρεμβάσεις, κατάφεραν να χαρτογραφήσουν τους μηχανισμούς σηματοδότησης που καθορίζουν σε τι είδους κύτταρα μετατρέπονται.
Η ερευνητική ομάδα εντόπισε έναν άγνωστο έως σήμερα πληθυσμό μεσεγχυματικών βλαστοκυττάρων, ο οποίος ακολουθεί δύο διαφορετικές αναπτυξιακές πορείες. Η πρώτη σχετίζεται με τον σχηματισμό της ρίζας του δοντιού και περιλαμβάνει κύτταρα που παράγουν την πρωτεΐνη CXCL12. Μέσω του μονοπατιού σηματοδότησης Wnt, τα κύτταρα αυτά μπορούν να εξελιχθούν σε οδοντοβλάστες που σχηματίζουν οδοντίνη, αλλά και σε κύτταρα που δημιουργούν το εξωτερικό στρώμα της ρίζας και το φατνιακό οστό.
Η δεύτερη ομάδα βλαστοκυττάρων εντοπίστηκε στον οδοντικό θύλακα, τον ιστό που περιβάλλει το αναπτυσσόμενο δόντι. Εκεί, οι ερευνητές ανακάλυψαν κύτταρα που εκφράζουν την πρωτεΐνη PTHrP και μπορούν να διαφοροποιηθούν σε κύτταρα που σχηματίζουν το περιοδοντικό σύνδεσμο, το τσιμέντο της ρίζας και το οστό της γνάθου.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η διαδικασία αυτή ελέγχεται από πολύπλοκους μοριακούς μηχανισμούς. Ιδιαίτερο ρόλο φαίνεται να παίζει η καταστολή του μονοπατιού Hedgehog–Foxf, η οποία επιτρέπει τη δημιουργία οστεοβλαστών και την ανάπτυξη του φατνιακού οστού.
Της έρευνας ηγήθηκαν η επίκουρη καθηγήτρια Μιζούκι Ναγκάτα από το Ινστιτούτο Επιστήμης του Τόκιο και η Γουανίντα Όνο από το Πανεπιστήμιο του Τέξας, σε συνεργασία με επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν και άλλα ερευνητικά ιδρύματα.
Όπως τόνισε η Ναγκάτα, τα νέα ευρήματα προσφέρουν ένα σαφέστερο μοντέλο κατανόησης του σχηματισμού των δοντιών και θα μπορούσαν μελλοντικά να οδηγήσουν στην ανάπτυξη θεραπειών βασισμένων σε βλαστοκύτταρα για την αποκατάσταση του οδοντικού πολφού, των περιοδοντικών ιστών και του οστού της γνάθου.