Επιστήμονες εντόπισαν ένα νέο ενεργό τεκτονικό ρήγμα κάτω από τη Ζάμπια, το οποίο ενδέχεται να αποτελεί πρώιμη ένδειξη μιας μακροχρόνιας γεωλογικής διαδικασίας που θα μπορούσε, σε βάθος εκατομμυρίων ετών, να οδηγήσει στον διαχωρισμό της αφρικανικής ηπείρου.
Το λεγόμενο Ρήγμα του Καφούε (Kafue Rift) εντάσσεται στο Νοτιοδυτικό Αφρικανικό Σύστημα Ρηγμάτων, μια τεράστια γεωλογική ζώνη μήκους περίπου 2.500 χιλιομέτρων που εκτείνεται από την Τανζανία έως τη Ναμίμπια. Σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη, το ρήγμα φαίνεται πως έχει ήδη διαπεράσει ολόκληρο τον γήινο φλοιό, επιτρέποντας σε ρευστά από τον μανδύα της Γης να φτάνουν κοντά στην επιφάνεια.
Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα αυτό έπειτα από ανάλυση αερίων που προέρχονται από θερμές πηγές στη Ζάμπια. Τα δείγματα εμφάνισαν υψηλές συγκεντρώσεις ισοτόπων ηλίου και άνθρακα, χαρακτηριστικές του γήινου μανδύα και όχι της ατμόσφαιρας ή των επιφανειακών πετρωμάτων.
Ο καθηγητής Μάικ Ντέιλι του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, μέλος της ερευνητικής ομάδας, δήλωσε ότι τα δεδομένα αποδεικνύουν πως το ρήγμα είναι γεωλογικά ενεργό. Όπως εξήγησε, η συνεχής μεταφορά ρευστών από τα βαθύτερα στρώματα της Γης υποδηλώνει ότι η περιοχή βρίσκεται σε διαδικασία τεκτονικής εξέλιξης.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η Αφρική ήδη υφίσταται αργή διάσπαση μέσω του Συστήματος Ρηγμάτων της Ανατολικής Αφρικής, όπου η αφρικανική πλάκα διαχωρίζεται σταδιακά στις μικρότερες Σομαλική και Νουβιανή πλάκα. Η μετακίνηση αυτή πραγματοποιείται με εξαιρετικά αργό ρυθμό, μόλις λίγα χιλιοστά τον χρόνο.
Παρότι δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για τον πληθυσμό, οι ειδικοί θεωρούν ότι το Ρήγμα του Καφούε ίσως εξελιχθεί στο μέλλον σε πλήρες όριο τεκτονικών πλακών. Για να συμβεί αυτό, η ρωγμή θα πρέπει να διεισδύσει ακόμη βαθύτερα στον μανδύα, προκαλώντας μερική τήξη πετρωμάτων και δημιουργία ηφαιστειακής δραστηριότητας.
Οι γεωλόγοι τονίζουν ότι τέτοιες διεργασίες εξελίσσονται σε τεράστιες γεωλογικές χρονικές κλίμακες. Ωστόσο, η ανακάλυψη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς προσφέρει νέα στοιχεία για το πώς σχηματίζονται τα τεκτονικά όρια και πώς μπορεί μελλοντικά να αλλάξει η μορφή της αφρικανικής ηπείρου.