Μια απρόσμενη επίδραση του χασμουρητού στη λειτουργία του εγκεφάλου έρχεται στο φως μέσα από νέα έρευνα επιστημόνων του Πανεπιστημίου της Νέας Νότιας Ουαλίας στην Αυστραλία, οι οποίοι διαπίστωσαν ότι το χασμουρητό επηρεάζει τη ροή του εγκεφαλονωτιαίου υγρού με τρόπο που δεν είχε παρατηρηθεί μέχρι σήμερα.
Για τις ανάγκες της μελέτης, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μαγνητική τομογραφία ώστε να καταγράψουν τις μεταβολές στο κεφάλι και τον λαιμό 22 υγιών εθελοντών την ώρα που χασμουριούνταν, ανέπνεαν βαθιά, συγκρατούσαν το χασμουρητό τους ή ανέπνεαν φυσιολογικά.
Οι επιστήμονες ανέμεναν ότι το χασμουρητό και η βαθιά αναπνοή θα παρουσίαζαν παρόμοια αποτελέσματα, καθώς οι δύο διαδικασίες μοιράζονται κοινά μηχανικά χαρακτηριστικά. Ωστόσο, τα δεδομένα αποκάλυψαν μια εντελώς διαφορετική εικόνα.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, το χασμουρητό φαίνεται να ωθεί το εγκεφαλονωτιαίο υγρό μακριά από τον εγκέφαλο – μια κίνηση αντίθετη από εκείνη που παρατηρήθηκε κατά τη βαθιά αναπνοή. Το συγκεκριμένο υγρό περιβάλλει τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό, συμβάλλοντας στην προστασία και τη θρέψη τους, αλλά και στην απομάκρυνση άχρηστων ουσιών από το κεντρικό νευρικό σύστημα.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το φαινόμενο δεν εμφανίστηκε σε όλες τις περιπτώσεις, ενώ καταγράφηκε λιγότερο συχνά στους άνδρες. Όπως σημειώνουν, τεχνικοί παράγοντες ενδέχεται να επηρέασαν μέρος των μετρήσεων.
Η μελέτη έδειξε επίσης ότι τόσο το χασμουρητό όσο και οι βαθιές αναπνοές αυξάνουν τη ροή του αίματος που απομακρύνεται από τον εγκέφαλο, διευκολύνοντας την είσοδο φρέσκου αίματος. Παρ’ όλα αυτά, μόνο το χασμουρητό συνδέθηκε με αλλαγή στην κατεύθυνση της ροής του εγκεφαλονωτιαίου υγρού.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε και το γεγονός ότι κάθε συμμετέχων εμφάνιζε ένα ξεχωριστό «μοτίβο» χασμουρητού. Η κίνηση της γλώσσας και ο τρόπος εκδήλωσης του χασμουρητού διέφεραν από άτομο σε άτομο, αλλά παρέμεναν σταθερά επαναλαμβανόμενα στον ίδιο άνθρωπο. Οι επιστήμονες παρομοιάζουν αυτό το μοτίβο με ένα είδος βιολογικού «αποτυπώματος».
Το βασικό ερώτημα που προκύπτει πλέον είναι γιατί το χασμουρητό επιδρά τόσο διαφορετικά στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό σε σχέση με τη βαθιά αναπνοή. Μία πιθανή εξήγηση είναι ότι συμβάλλει στη διαδικασία «καθαρισμού» του εγκεφάλου, βοηθώντας στην απομάκρυνση ουσιών που συσσωρεύονται. Μια άλλη θεωρία συνδέει το χασμουρητό με τη ρύθμιση της θερμοκρασίας του εγκεφάλου.
Το χασμουρητό παραμένει ένα από τα πιο κοινά αλλά και λιγότερο κατανοητά φαινόμενα της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Παρότι παρατηρείται σε πολλά είδη και είναι συχνά μεταδοτικό, ο ακριβής βιολογικός του ρόλος εξακολουθεί να αποτελεί επιστημονικό μυστήριο. Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση Respiratory Physiology & Neurobiology, προσθέτει ένα ακόμη σημαντικό κομμάτι στο παζλ της λειτουργίας του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος.