Ο πλανήτης Δίας αποδεικνύεται ελαφρώς μικρότερος και πιο επίπεδος από ό,τι θεωρούσαν οι επιστήμονες εδώ και δεκαετίες, σύμφωνα με νέα μελέτη που βασίζεται σε ραδιοδεδομένα από το διαστημικό σκάφος Juno της NASA.
Αν και οι διαφορές στις μετρήσεις είναι μικρές, θεωρούνται επιστημονικά σημαντικές, καθώς βελτιώνουν τα μοντέλα που περιγράφουν το εσωτερικό του μεγαλύτερου πλανήτη του ηλιακού συστήματος, αλλά και τη δομή παρόμοιων γιγάντιων αερίων πλανητών εκτός αυτού. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Nature Astronomy.
«Τα σχολικά βιβλία θα πρέπει να ενημερωθούν», δήλωσε ο συν-συγγραφέας της μελέτης Yohai Kaspi, πλανητικός επιστήμονας στο Ινστιτούτο Επιστημών Weizmann στο Ισραήλ. «Το μέγεθος του Δία δεν έχει αλλάξει· αυτό που άλλαξε είναι ο τρόπος με τον οποίο το μετράμε».
Από τις αποστολές Voyager… στο Juno
Μέχρι σήμερα, η επιστημονική εικόνα για το μέγεθος και το σχήμα του Δία βασιζόταν σε μόλις έξι μετρήσεις που είχαν πραγματοποιηθεί πριν από περίπου 50 χρόνια από τις αποστολές Voyager 1 και 2, καθώς και Pioneer 10 και 11. Οι μετρήσεις αυτές είχαν έκτοτε υιοθετηθεί ως σημείο αναφοράς.
Η αποστολή Juno, η οποία βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Δία από το 2016, παρείχε πολύ μεγαλύτερο όγκο και ακρίβεια ραδιοδεδομένων. Σύμφωνα με το LiveScience, οι νέες μετρήσεις επιτρέπουν ακρίβεια της τάξης των 400 μέτρων σε κάθε κατεύθυνση.
Οι ερευνητές ανέλυσαν την πορεία των ραδιοσημάτων που εκπέμπονταν από το Juno προς τη Γη, τα οποία καμπυλώνονταν καθώς διέσχιζαν την ατμόσφαιρα του πλανήτη και εξαφανίζονταν όταν ο Δίας παρεμπόδιζε πλήρως το σήμα. Με τον τρόπο αυτό, μπόρεσαν να λάβουν υπόψη και την επίδραση των ισχυρών ανέμων του πλανήτη, οι οποίοι επηρεάζουν ελαφρώς το σχήμα του.
Τι δείχνουν οι νέες μετρήσεις
Με βάση τα νέα δεδομένα, η ακτίνα του Δία από τον πόλο έως το κέντρο υπολογίζεται σε περίπου 66.842 χιλιόμετρα, δηλαδή περίπου 12 χιλιόμετρα μικρότερη από τις προηγούμενες εκτιμήσεις. Η ακτίνα στον ισημερινό εκτιμάται πλέον σε περίπου 71.488 χιλιόμετρα, περίπου 4 χιλιόμετρα μικρότερη από ό,τι θεωρούνταν μέχρι σήμερα.
Παρότι οι αποκλίσεις είναι μικρές σε απόλυτους αριθμούς, οι επιστήμονες τονίζουν ότι έχουν μεγάλη σημασία. Οι επικαιροποιημένες μετρήσεις επιτρέπουν στα μοντέλα για το εσωτερικό του πλανήτη να ταιριάζουν καλύτερα με τα δεδομένα βαρύτητας και τις παρατηρήσεις της ατμόσφαιρας.
Γιατί έχει σημασία
Η βελτιωμένη εικόνα του Δία δεν αφορά μόνο τον ίδιο τον πλανήτη. Αναμένεται να βοηθήσει τους ερευνητές να κατανοήσουν καλύτερα και γιγάντιους αέριους πλανήτες πέρα από το ηλιακό μας σύστημα.
«Ο Δίας ήταν πιθανότατα ο πρώτος πλανήτης που σχηματίστηκε στο ηλιακό σύστημα», σημειώνει ο Kaspi. «Μελετώντας τι συμβαίνει στο εσωτερικό του, πλησιάζουμε στην κατανόηση του πώς δημιουργήθηκε το ηλιακό σύστημα και, τελικά, πλανήτες όπως η Γη».