Ερευνητές φαίνεται πως εντόπισαν έναν τρόπο να επηρεάσουν – έστω και παροδικά – την ανθρώπινη τάση προς τον εγωισμό. Μέσω ήπιας, μη επεμβατικής ηλεκτρικής διέγερσης σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου, κατάφεραν να ενισχύσουν τη διάθεση των συμμετεχόντων να μοιραστούν χρήματα με άλλους, ενισχύοντας αυτό που περιγράφουν ως «νευρωνικά θεμέλια της ανιδιοτέλειας».
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στο University of Zurich με τη συμμετοχή 44 ατόμων. Οι εθελοντές κλήθηκαν να αποφασίσουν πώς θα κατανεμηθεί ένα χρηματικό ποσό ανάμεσα στους ίδιους και έναν άγνωστο συνεργάτη. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα έπρεπε να επιλέξουν αν θα κρατούσαν το μεγαλύτερο μερίδιο ή αν θα παραχωρούσαν μεγαλύτερο ποσό στον άλλο, μειώνοντας το προσωπικό τους όφελος.
Στοχευμένη διέγερση σε δύο εγκεφαλικές περιοχές
Κατά τη διαδικασία λήψης της απόφασης, οι επιστήμονες εφάρμοσαν διακρανιακή ηλεκτρική διέγερση στον μετωπιαίο λοβό — περιοχή που σχετίζεται με τον σχεδιασμό και τη λήψη αποφάσεων — και στον βρεγματικό λοβό, ο οποίος εμπλέκεται στην αισθητηριακή επεξεργασία και στην ενσωμάτωση πληροφοριών.
Η διέγερση ρυθμίστηκε σε δύο διαφορετικά πρότυπα εγκεφαλικών συχνοτήτων:
- Συχνότητα «γάμμα» (40–90 Hz)
- Συχνότητα «άλφα» (8–12 Hz)
Όταν εφαρμόστηκε η υψηλότερη συχνότητα (γάμμα), οι συμμετέχοντες εμφάνισαν σαφώς αυξημένη τάση προς αλτρουιστικές επιλογές, προσφέροντας μεγαλύτερα ποσά στον άγνωστο αποδέκτη. Αντίθετα, με τη χαμηλότερη συχνότητα (άλφα), η μεταβολή στη συμπεριφορά ήταν σαφώς μικρότερη.
Πώς αλλάζει η «ζυγαριά» του συμφέροντος
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS Biology, δείχνει ότι η τροποποίηση της επικοινωνίας μεταξύ συγκεκριμένων εγκεφαλικών περιοχών μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι σταθμίζουν το προσωπικό τους όφελος έναντι του οφέλους των άλλων.
Ο Jie Hu από το East China Normal University, συν-συγγραφέας της μελέτης, εξήγησε ότι τα ευρήματα αποκαλύπτουν έναν σαφή νευρωνικό μηχανισμό που σχετίζεται με κοινωνικές αποφάσεις.
Ο Christian Ruff, επίσης συν-συγγραφέας από τη Ζυρίχη, σημείωσε ότι η ομάδα εντόπισε συγκεκριμένο μοτίβο συγχρονισμένης δραστηριότητας μεταξύ των δύο εγκεφαλικών περιοχών, το οποίο συνδέεται με αυξημένη προθυμία για συνεργασία.
Προσωρινή επίδραση – μελλοντικές προοπτικές
Οι επιδράσεις της διέγερσης αποδείχθηκαν βραχυπρόθεσμες. Ωστόσο, οι ερευνητές εκτιμούν ότι με επαναλαμβανόμενες συνεδρίες θα μπορούσαν να προκύψουν πιο σταθερές αλλαγές, ενδεχομένως χρήσιμες για την ενίσχυση της κοινωνικής λειτουργικότητας σε άτομα με ορισμένες ψυχιατρικές διαταραχές.
Ο Ruff παρομοίασε τη διαδικασία με τη σωματική άσκηση: μία μόνο προπόνηση δεν αρκεί για να αλλάξει το σώμα, αλλά η συστηματική επανάληψη μπορεί να επιφέρει ουσιαστικές μεταβολές. Το ίδιο, όπως υποστήριξε, θα μπορούσε να ισχύει και για την εγκεφαλική διέγερση.