Μια πρωτοποριακή μέθοδος απεικόνισης με λέιζερ δίνει για πρώτη φορά τη δυνατότητα στους επιστήμονες να εντοπίζουν και να χαρτογραφούν μικροπλαστικά μέσα σε ζωντανούς οργανισμούς χωρίς την ανάγκη βιοψιών, χειρουργικών επεμβάσεων ή άλλων επεμβατικών διαδικασιών.
Τα μικροπλαστικά έχουν πλέον ανιχνευθεί σχεδόν παντού: στους ωκεανούς, στον αέρα, στα τρόφιμα, στο πόσιμο νερό, ακόμη και στους οργανισμούς ζώων και ανθρώπων. Μέχρι σήμερα, όμως, η μελέτη της παρουσίας και της συσσώρευσής τους στους ιστούς βασιζόταν κυρίως σε αναλύσεις δειγμάτων που λαμβάνονταν μετά από βιοψίες ή νεκροτομές.
Η νέα προσέγγιση αξιοποιεί τη φωτοακουστική απεικόνιση, μια τεχνολογία που συνδυάζει το φως και τον ήχο. Παλμοί λέιζερ κατευθύνονται στους ιστούς, όπου απορροφώνται από τα μικροπλαστικά σωματίδια. Η διαδικασία αυτή προκαλεί τη δημιουργία εξαιρετικά μικρών ηχητικών κυμάτων, τα οποία συλλέγονται από ειδικούς αισθητήρες και μετατρέπονται σε εικόνες υψηλής ανάλυσης που αποκαλύπτουν την ακριβή θέση των σωματιδίων.
Η τεχνική επιτρέπει στους ερευνητές να παρακολουθούν την πορεία των μικροπλαστικών σε βάθος χρόνου, καταγράφοντας πού συσσωρεύονται, πόσο παραμένουν στους ιστούς και πώς μετακινούνται μέσα στον οργανισμό.
Ο επικεφαλής της έρευνας, Δρ. Στίβεν Πάτρικ από το University College London, υπογράμμισε ότι η καθημερινή έκθεση των ανθρώπων σε μικροπλαστικά μέσω τροφίμων, ποτών, ρούχων και οικιακών αντικειμένων καθιστά επιτακτική την ανάγκη καλύτερης κατανόησης των πιθανών επιπτώσεών τους στην υγεία.
Όπως σημείωσε, η νέα μέθοδος αναμένεται να συμβάλει στην αποκάλυψη του τρόπου με τον οποίο τα μικροπλαστικά αλληλεπιδρούν με τον ανθρώπινο οργανισμό, καθώς και στο κατά πόσο συνδέονται με παθήσεις που επηρεάζουν τον εγκέφαλο, το κυκλοφορικό σύστημα ή άλλα ζωτικά όργανα.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Advanced Science, έδειξε ότι η τεχνική μπορεί να ανιχνεύει μικροπλαστικά σε μεγάλο βάθος ιστών σε ζωντανά ποντίκια. Στο πλαίσιο των πειραμάτων, οι επιστήμονες χορήγησαν στα ζώα μικρή ποσότητα μικροπλαστικών και παρακολούθησαν την κατανομή τους στον οργανισμό για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Μεταξύ των υλικών που εντοπίστηκαν περιλαμβάνονταν πολυπροπυλένιο, το οποίο χρησιμοποιείται ευρέως σε συσκευασίες τροφίμων και ποτήρια καφέ, καθώς και πολυαιθυλένιο, βασικό συστατικό σε πλαστικές σακούλες και άλλα προϊόντα μίας χρήσης.
Σε αντίθεση με τις υφιστάμενες μεθόδους, που απαιτούν χημική σήμανση των μικροπλαστικών πριν από την παρακολούθησή τους, η νέα τεχνολογία επιτρέπει την απευθείας ανίχνευσή τους χωρίς να επηρεάζεται η φυσική τους συμπεριφορά. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η εξέλιξη αυτή θα προσφέρει σημαντικά εργαλεία τόσο για τη μελέτη της περιβαλλοντικής ρύπανσης όσο και για την αξιολόγηση της ασφάλειας πλαστικών ιατρικών εμφυτευμάτων, όπως τα πλέγματα αποκατάστασης κήλης και άλλες βιοϊατρικές συσκευές.